IMPLEMENTASI INTERAKSI HUMANISTIK DALAM MEMBENTUK POLA PIKIR SEHAT MURID DI SMA MUHAMMADIYAH 3 MEDAN
- Authors
-
-
Marlgulam Zakiyan
Pendidikan Agama Islam, Fakultas Agama Islam, Universitas Muhammadiyah Sumatera UtaraAuthor
-
- Keywords:
- interaksi humanistik, pola pikir sehat, pendidikan humanistik, guru, murid
- Abstract
- Penelitian ini bertujuan mendeskripsikan implementasi interaksi humanistik dalam membentuk pola pikir sehat murid di SMA Muhammadiyah 3 Medan, bentuk interaksi yang dilakukan guru, kontribusinya terhadap perkembangan cara berpikir murid, serta faktor pendukung dan penghambatnya. Penelitian menggunakan pendekatan kualitatif deskriptif. Sumber data meliputi guru, murid, guru bimbingan dan konseling, pimpinan sekolah, serta dokumen yang berkaitan dengan proses pembelajaran dan pembinaan peserta didik. Teknik pengumpulan data meliputi observasi, wawancara semi-terstruktur, dan dokumentasi. Analisis data dilakukan melalui kondensasi data, penyajian data, serta penarikan dan verifikasi kesimpulan. Pembahasan menunjukkan bahwa interaksi humanistik dapat diwujudkan melalui empati, penerimaan positif, komunikasi terbuka, penghargaan terhadap pendapat, penguatan positif, koreksi konstruktif, pemberian ruang partisipasi, dan refleksi. Interaksi tersebut secara konseptual dan berdasarkan narasi temuan ilustratif berkontribusi pada rasa aman, keberanian mengemukakan pendapat, penerimaan terhadap kesalahan, kepercayaan diri yang realistis, kemampuan mengelola emosi, keterbukaan terhadap kritik, dan kemampuan mencari solusi. Penelitian menegaskan bahwa pembentukan pola pikir sehat merupakan proses yang dipengaruhi berbagai faktor, sehingga interaksi guru merupakan salah satu unsur dalam ekosistem pendidikan yang lebih luas.
- Downloads
-
Download data is not yet available.
- References
-
Adityansah, R. R., Rahmadani, S. A., & Suparmi. (2026). Implementasi teori humanistik (Carl Rogers) dalam peran guru sebagai fasilitator pembelajaran: Studi literatur. Jurnal PPS-TP: Jurnal Pendidikan Analisis, Aplikasi Teori dan Hasil Penelitian, 14(1).
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227–268.
Insani, F. D. (2020). Teori belajar humanistik Abraham Maslow dan Carl Rogers serta implikasinya dalam pembelajaran Pendidikan Agama Islam. As-Salam: Jurnal Studi Hukum Islam dan Pendidikan, 8(2).
Khairuddin. (2025). Penerapan konseling bimbingan kelompok berbasis pendekatan humanistik dalam meningkatkan kesejahteraan emosional siswa. Mudabbir: Journal Research and Education Studies, 5(1).
Marlina, C. N., Walidin, W., & Mahmud, S. (2025). Maslow and Rogers’ humanistic theory: A conceptual analysis and its implications for Islamic education. DAYAH: Journal of Islamic Education, 8(2), 144–166.
Maslow, A. H. (1954). Motivation and Personality. New York: Harper & Brothers.
Maula, A. R. (2021). Konsep pembelajaran humanistik dan relevansinya dalam Pendidikan Agama Islam. Atthulab: Islamic Religion Teaching and Learning Journal, 6(2).
Mawardi, F. A., & Sabarudin. (2023). Implementasi teori belajar humanisme dalam pembelajaran PAI kelas VII di SMP Diponegoro Depok Sleman Yogyakarta. Jurnal Dimensi Pendidikan dan Pembelajaran, 11(1).
Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2014). Qualitative Data Analysis: A Methods Sourcebook (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
Nasution, A. Z. I., Mudjiran, & Karneli, Y. (2025). Kolaborasi guru dan konselor dalam pendekatan humanistik untuk meningkatkan motivasi belajar siswa. Jurnal Fokus Konseling, 11(1).
Rogers, C. R. (1969). Freedom to Learn: A View of What Education Might Become. Columbus, OH: Charles E. Merrill Publishing Company.
Salsabila, D., Farida, N., & Sari, R. (2026). Implementasi teori humanistik Carl Rogers dalam pembelajaran berpusat pada peserta didik (student-centered learning). AL-HIKMAH: Jurnal Pendidikan dan Pendidikan Agama Islam, 8(2), 249–259.
Sandi, N., & Suardi. (2026). Implementasi teori humanistik Maslow dan Rogers dalam pembelajaran Sosiologi pada sekolah menengah di Kabupaten Gowa. Al-Irsyad: Journal of Education Science, 5(1).
Sartika, M., Hartono, M. O., & Yarni, L. (2025). Teori belajar humanistik. Invention: Journal Research and Education Studies, 6(2).
Selamat, S., Arifin, S., Haris, A., Qorib, M., & Pasaribu, M. (2023). Edukasi Islami: Jurnal Pendidikan Islam, 12(04).
- Downloads
- Published
- 2026-09-29
- Section
- Articles
How to Cite
Most read articles by the same author(s)
- Marlgulam Zakiyan, Ellisa Fitri Tanjung, MAKNA PERINGATAN MAULID NABI SEBAGAI UPAYA PENANAMAN NILAI RELIGIUS SISWA SD KELURAHAN KEBUN LADA DI ERA DIGITAL , Sindoro: Cendikia Pendidikan: Vol. 18 No. 11 (2026): Sindoro: Cendikia Pendidikan, ISSN 3025-6488
Similar Articles
- Lathifah Fahmi, Fian Triadi, Pujiati, استخدام الوسائل السمعية البصرية لترقية مهارة الكلام لدى طلاب الصف الثاني المتوسط بمعهد تأديب الشاكرين جوهور , Sindoro: Cendikia Pendidikan: Vol. 18 No. 8 (2026): Sindoro: Cendikia Pendidikan, ISSN 3025-6488
- Nur Indah Rofiqoh, Nely Rahmatillah, Abdul Basir, Fitrotun Nisa’, STRATEGI PEMBIASAAN MEMBACA JUZ ‘AMMA DALAM MENINGKATKAN KEDISIPLINAN IBADAH SISWA KELAS VII-A DI MTS NURUL HUDA GROGOL MASANGAN , Sindoro: Cendikia Pendidikan: Vol. 18 No. 9 (2026): Sindoro: Cendikia Pendidikan, ISSN 3025-6488
- Nihayatul Khusna Firdaus, Riyadi, PENGARUH MODEL PROBLEM BASED LEARNING BERBANTUAN PETA INTERAKTIF TERHADAP KETERAMPILAN SOSIAL DAN BERPIKIR SPASIAL SISWA DALAM PEMBELAJARAN IPS , Sindoro: Cendikia Pendidikan: Vol. 18 No. 9 (2026): Sindoro: Cendikia Pendidikan, ISSN 3025-6488
- Arfa Adha, Anjhani Dwi Utari, Beya Lillah Sakinah, Dinda Fitriyani, Istiqomah Khairun Nisa, M. Afnan Nasrullah, Mawar Riska, Muhammad Zulkarnaen, Saibima Yusuf, PEMBUATAN PETA ADMINISTRASI DAN PERSEBARAN FASILITAS UMUM DI DESA SIALANG PANJANG BERBASIS SISTEM INFORMASI GEOGRAFIS , Sindoro: Cendikia Pendidikan: Vol. 18 No. 9 (2026): Sindoro: Cendikia Pendidikan, ISSN 3025-6488
- Agus Rustamana, Talitha Azmi, Zafira Zahroh, Salsa Rahmadina, Zahra Septiani, FUNGSI BUKU TEKS SEJARAH SEBAGAI SUMBER BELAJAR BERBASIS LITERASI SEJARAH DALAM PEMBELAJARAN SEJARAH DI SMA , Sindoro: Cendikia Pendidikan: Vol. 18 No. 7 (2026): Sindoro: Cendikia Pendidikan, ISSN 3025-6488
- Krizna Diaz Nugroho, Hendratno, PENGEMBANGAN MEDIA BUKU CERITA BERGAMBAR BERBASIS PENDEKATAN KONTEKSTUAL UNTUK MENINGKATKAN KETERAMPILAN MENULIS CERITA FIKSI SISWA KELAS IV SEKOLAH DASAR , Sindoro: Cendikia Pendidikan: Vol. 18 No. 7 (2026): Sindoro: Cendikia Pendidikan, ISSN 3025-6488
- Ajiza Khumaini, Wiwin Fachrudin Yusuf, Ali Mohtarom, STUDI KOMPARASI MANAJEMEN KELAS TPQ METODE QIROATI 5 JILID DAN 6 JILID DI KABUPATEN PASURUAN , Sindoro: Cendikia Pendidikan: Vol. 18 No. 8 (2026): Sindoro: Cendikia Pendidikan, ISSN 3025-6488
- Sayyid Ramadhan, PENINGKATAN KEMAMPUAN MENGHITUNG ZAKAT MELALUI METODE DRILL PADA SISWA , Sindoro: Cendikia Pendidikan: Vol. 18 No. 10 (2026): Sindoro: Cendikia Pendidikan, ISSN 3025-6488
- Intan Permatasari, Aiskha Maharani, PEMANFAATAN MEDIA PEMBELAJARAN DALAM MENINGKATKAN PEMAHAMAN SISWA TERHADAP MATERI KERAGAMAN SOSIAL,EKONOMI,BUDAYA,DAN AGAMA DI PROVINSI SETEMPAT , Sindoro: Cendikia Pendidikan: Vol. 18 No. 8 (2026): Sindoro: Cendikia Pendidikan, ISSN 3025-6488
- Mochammad Yunus Arif Saputra, Asih Syifa Rizkiriani, Putri Saribanon, MENGENAL KEHIDUPAN SEHARI-HARI: STUDI TENTANG AKTIVITAS, KEBIASAAN, DAN NILAI SOSIAL PADA SISWA KELAS 1-2 MI NIHAYATUL AMAL , Sindoro: Cendikia Pendidikan: Vol. 18 No. 8 (2026): Sindoro: Cendikia Pendidikan, ISSN 3025-6488
You may also start an advanced similarity search for this article.



